|
PERIOD STAGNACIJE I ZAOKRETA
(XVI, XVII i XVIII vek)
Doba humanizma i renesanse
predstavlja povratak antičkom shvatanju sveta u najširem
smislu reči. Duševni poremećaji se ponovo tumače po
merilima starogrčkih i strarorimskih filozofa i naučnika.
Međutim, uticaj srednjevekovnih shvatanja još uvek je
bio veoma jak.
Sledeće stoleće donosi i prve
buržoaske revolucije, promenu filozofskih i životnih
stavova, ali odnos prema duševno obolelima se još uvek
ne menja bitnije. To su i dalje ljudi koji bivaju sklanjani
od očiju javnosti kao bića nedostojna humanog odnosa.
Iz ovog perioda ostao je najpozatiji slučaj manastira
sv. Marije od Vitlejema u Francuskoj, koji je dugo godina
služio kao utocište za duševno poremećene. U njemu su
s vremena na vreme priređivane svojevrsne "izložbe"
takvih ljudi, a mnogobrojna publika plaćala je visoke
svote novca da bi ih videla. Sa druge strane, jedno
takvo mesto lekar je posećivao jednom u deset godina!
Osamnaesti vek donosi doba propagiranja jednakosti i
slobode. Na polju psihijatrije u ovom periodu po prvi
put dolazi do određenog konkretnijeg pomaka. Inicira
se reforma duševnih bolnica, ali se stav ljudi prema
obolelima i dalje ne menja.
 |
|
Filip Pinel u
dvorištu pariske bolnice Salpatriere
|
Tek Filip Pinel krajem ovog stoleća
uvodi značajne promene u režimu i stavu prema mentalno
poremećenim osobama. Po prvi put nakon tri veka ponovo
se uvodi humani pristup prema obolelima. Pinel, koji
je bio postavljen za upravnika jedne pariske ustanove
za duševno obolele, skida lance sa ovakvih ljudi, a
zatim ih iz mračnih i prljavih ćelija seli u čiste i
uredne prostorije. Revolt njegovih kolega bio je toliki
da ga ubrzo i samog proglašavaju ludakom. Međutim njegov
pristup poznat pod imenom "moralna terapija"
počinje da daje rezultete. Procenat poboljšanja kretao
se i do 70 %. Po uzoru na njegove inovacije jedan broj
psihijatara vremenom odbacuje takozvani "terapijski
nihilizam". Po ovom shvatanju svaki oboleli je
unapred bivao tretiran kao "izgubljeni slučaj".
Ovakav stav je sve do Pinela suvereno vladao psihijatrijskom
praksom. Nažalost njegove reforme nisu ni do današnjeg
dana okončane u potpunosti.
|
